01
İki düzen arasındaki asıl fark
Q düzeni İngilizce klavyenin üzerine Türkçe harflerin eklenmesiyle oluştu. Harflerin çoğu İngilizcedeki yerinde durur; ğ, ü, ş, i, ö ve ç sağ tarafa, serçe parmağın ulaştığı tuşlara yerleştirilmiştir.
F düzeni ise 1955'te Türkçe metinlerdeki harf sıklıklarına bakılarak hazırlandı. Türkçede en sık geçen a, e, i, k, l, m ve u gibi harfler ana sıraya, işaret ve orta parmakların altına konuldu. Sesli harflerin büyük kısmı sol elde, sık kullanılan sessizler sağ eldedir. Bu yüzden Türkçe yazarken eller daha dengeli çalışır ve parmaklar daha az yol alır.
Bu fark, klavyeye bakmadan on parmak yazan biri için anlamlıdır. İki parmakla ya da tuşlara bakarak yazıyorsan düzen değiştirmek tek başına hız kazandırmaz; önce yazma tekniğini oturtmak gerekir.
02
Kimler F klavyeye geçmeyi düşünmeli?
Hiç on parmak öğrenmediysen ve öğrenmeye zaten sıfırdan başlayacaksan F ile başlamak mantıklıdır. Eski bir alışkanlığı silmen gerekmez, öğrendiğin düzen doğrudan Türkçe için yapılmış olur.
Q ile on parmak ve bakmadan rahat yazıyorsan durum farklı. Geçişin ilk haftalarında hızın belirgin biçimde düşer. Yakın tarihli bir sınavın varsa bu dönemi sınavdan önce atlatamayabilirsin. Böyle bir durumda alıştığın düzende kalıp doğruluğu artırmak çoğu zaman daha güvenli bir seçimdir.
03
Geçiş ne kadar sürer?
Kesin bir süre vermek zor; kişiye, günlük çalışma süresine ve önceki alışkanlığa göre değişir. Genel olarak ilk günler harfleri bulmakla geçer. Bir iki hafta düzenli çalışmayla ana sıra ve sık harfler oturur, eski hızına yaklaşman ise genellikle daha uzun sürer.
Geçiş döneminde iki düzeni aynı anda kullanmak işi zorlaştırır. Parmaklar hangi harfin nerede olduğunu her seferinde yeniden hatırlamak zorunda kalır. Mümkünse bu dönemde bilgisayarındaki düzeni tamamen F'ye al ve yazışmalarını da F ile yap.
05
Kısaca nasıl karar verebilirsin?
Aşağıdaki durumlar bir başlangıç noktası olabilir; kesin bir kural değildir.
- On parmak bilmiyorsun ve önünde birkaç ay var: F ile başla.
- Q ile bakmadan, rahat yazıyorsun ve sınav yakın: Q'da kal, doğruluğa çalış.
- Q ile yazıyorsun ama klavyeye bakıyorsun: zaten yeni bir teknik öğreneceksin; F'yi değerlendirebilirsin.
- Sınavda düzen seçimi yoksa: sınavda verilecek düzenle çalış.
06
Q'dan F'ye geçiş için dört haftalık örnek plan
Aşağıdaki plan, günde yaklaşık 20 dakika ayırabilen biri için bir örnektir. Daha az vaktin varsa her aşamayı uzat; acele etmek, iki düzenin parmaklarında karışmasına yol açar.
- 1. hafta: Yalnızca ana sıra. Sol elde U İ E A, sağ elde K M L Y Ş. Her gün bu harflerle kısa alıştırmalar, hız hedefi yok.
- 2. hafta: Üst sıra ve iç sütunlar. Ana sıradan çıkıp geri dönmeyi alışkanlık hâline getir. Doğruluk yüzde 95'in altına düşüyorsa yeni harf ekleme.
- 3. hafta: Alt sıra, büyük harf ve noktalama. Artık kısa gerçek metinler yazabilirsin. Günde bir kez bir dakikalık hız testi yap ve sonucu not et.
- 4. hafta: Süreli metinler. Q'daki eski hızının ne kadarına ulaştığına bak. Bu noktada çoğu kişi henüz eski hızında değildir; gelişme çizgisinin yukarı gitmesi yeterlidir.
07
Geçişte en sık yapılan hatalar
En yaygın hata, iş yerinde Q, evde F kullanmaya çalışmaktır. Parmaklar iki farklı haritayı aynı anda öğrenemez; geçiş dönemi uzar ve iki düzende de hata artar. Mümkünse bütün bilgisayarlarında aynı düzeni kullan. Kendi bilgisayarın değilse düzeni işletim sisteminden geçici olarak değiştirmek çoğu zaman mümkündür.
İkinci hata, tuşların üzerindeki Q harflerine bakmaktır. F'ye geçerken klavyedeki baskılar seni yanıltır. Ekranda klavye görseli açık tutmak ya da F baskılı bir klavye veya tuş etiketi kullanmak bu sorunu ortadan kaldırır.
Üçüncüsü, ilk haftalarda hızın düşünce vazgeçmek. Bu düşüş geçişin doğal bir parçası. Bir dakikalık testlerini her gün aynı koşulda yaparsan, yavaş da olsa yükselen bir çizgi görürsün.
Şimdi uygula
Okuduğunu birkaç dakikalık bir alıştırmayla dene.